تبلیغات
یاران فرهنگ - مردم سالارى دینى در گفتار و کردار امام على (ع) و امام خمینى (ره﴾
یاران فرهنگ
ویژه فارغ التحصیلان دوره آموزشی یاران فرهنگ
منوی اصلی
مطالب پیشین
موضوعات وبلاگ
وصیت شهدا
لینک دوستان
پیوندهای روزانه
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • کل بازدیدها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین به روز رسانی :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
درباره ما


این وبلاگ متعلق به شما مخاطب گرامی بالخص اگر فارغ التحصیل دوره آموزشی یاران فرهنگ هستید.

مدیر وبلاگ : «یاران فرهنگ»
پست الکترونیکی : yaranefarhang@gmail.com
جستجو


آرشیو مطالب
صفحات مجزا
لوگوی دوستان

ابزار و قالب وبلاگ

کاربردی
کد خوش آمد گویی - دکمه گرافیکی تماس با ما سفارش سی دی سخنرانی کد افراد آنلاین Online User کد بالا رفتن
IranSkin go Up
ابر برچسب ها

بازدید کننده گرامی با توجه به نزدیکی به ایام پر حزن و اندوهگین رحلت جانگداز رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران حضرت آیت الله خمینی (ره)، وبلاگ یاران فرهنگ در نظر دارد از 5 خرداد تا 15 خرداد سال جاری  برای آشنایی هر چه بیشتر مخاطبین و درک مفاهیم والای انقلاب و ولایت فقیه به مباحث پیرامون اندیشه ها و بیانات این رهبر فرزانه بپردازیم. لذا خواهشنمدیم شما هم با بیان نظرات و انتقادهای سازنده خود در مورد مطالب و یا با ارائه منابع و سایت های معتبر در این زمینه ما را در ادامه این راه همراهی فرمایید.

مدیریت و اعضای وبلاگ یاران فرهنگ

مقدمه

مردم سالارى دینى از اصطلاحات جدید در دوره تفکر بالیده دینى است که توسط مقام معظم رهبرى وارد ادبیات انقلاب شده است و مضمون و محتواى آن صد در صد جوشیده از نصوص دینى و اسلام ناب محمدى (ص) مى باشد.

مردم سالارى دینى حکومتى را ترسیم مى کند که مبادى و بنیان هاى آن برخاسته از دین و تحقق و سامان یابى آن جوشیده از خواسته ها و عواطف مردم مى باشد.

در این سیستم حکومتى، حاکم خدمتگزار ملت و اصلى ترین مسؤولیتش ایجاد بستر مناسب براى شکوفایى استعدادها، توانایى ها و رفع نیازمندى هاى معنوى و مادى مردم و رشد و بالندگى آنها در همه زمینه هاست. در اینجا به چند نکته ضرورى اشاره مى نماییم:

۱ـ مـردم سـالارى دینى اگر چه اصطلاحى مرکب از دو عنوان (مردم سالارى) و (دینى) است لیکن در واقع و حقیقت خارجى یک واقعیت است و این واقعیت صد در صد اسلامى و متکى به ابعاد سیاسى ـ اجتماعى اسلام است.

۲ـ مراد از مردم سالارى به هیچ روى دمکراسى به مفهوم غربى آن نیست که مبتنى بر جهان بینى خاص و بى توجه به واقعیت وجودى انسان و احتیاجات حقیقى و سعادت اوست، بلکه منظور نوع خـاصـى از دمـوکراسى با آموزه هاى دینى است که مردم خود آزادانه دین را به عنوان مبناى حیات فردى و اجتماعى و معنوى خود پذیرفته اند؛ یعنى از یک طرف تکیه بر قوانین الهى دارد و از طرف دیگر خواسته مردم و گرایش آنها را در اظهار نظر و حضور براى تحقق این خواسته مورد نظر قرار مى دهد.

۳ـ نظام مردم سالارِ تواءم با دین، آزادى، کرامت و تعالى مردم را هدف اصلى خود دانسته و به هـیـچ روى اسـتـبـداد و دیـکتاتورى و فرمانروایى بدون چون و چرا را بر نمى تابد، بلکه از اعـمـاق قـلب، مـحـبـت بـه مـردم و رحـمـت نـسـبـت بـه آنـهـا و تـلاش دائمـى بـراى حل مشکلات آنها را وجهه همت خویش مى داند. لذا مى بینیم امام على (ع) به مالک نوشته اند:

(وَ اَشْعِرْ قَلبَکَ الرَّحمَةَ لِلرَّعیَّةِ وَ الْمحَبَّةَ لَهُم و اللُّطفَ بِهِم) (۱)

قلب خویش را نسبت به ملت خود مملو از رحمت و محبت و لطف کن

۴ـ نـظـامـى کـه بـخواهد به جاى عطوفت و مهربانى، با استبداد با مردم برخورد نموده و به جـاى خـدمـتـگـزارى، مـردم را در استخدام خویش درآورد، چنین نظامى هر چند به ظاهر رنگ و لعاب دینى داشته باشد از محتوا و حقیقت حاکمیت و حکومت دینى به دور است و مشروعیت الهى ـ دینى ندارد. لذا با از دست دادن پشتوانه مردم و مقبولیت آنها زمینه شورش آنها و واژگونى خود را فراهم نموده است.

على (ع) در این زمینه به مالک فرموده اند:

(لا تَقُولَنَّ اِنّى مُؤَمَّرٌ آمُرُ فَاُطاعُ فَاِنَّ ذلِکَ… تَقَرُّبُ مِنَ الغَیرِ) (۲)

مگو من امیر هستم، امر مى کنم پس باید مورد اطاعت قرار گیرم، که این مطلب تغییر و واژگونى حکومت را نزدیک مى سازد.

۵ـ نه تنها در تاسیس و شکل گیرى نظام دینى، حضور مردم لازم است که اصلى ترین شرط بقاء و دوام آن نیز همانا حضور و همراهى آنان است و در واقع اگر مردم علت موجده نظام اند، علّت مبقیه آن نیز هستند. پس بقاء حکومت به همراهى مردم و همراهى مردم مبتنى بر رضایت آنها از حکومت است.

در این مقاله ما به این موضوع مى پردازیم که (رضایت مردم در بقاى حکومت اسلامى) چه نقشى دارد و مـولا عـلى (ع) ایـن حقیقت را چگونه ترسیم کرده و در سیره خود به ما آموخته اند. نیز براى اینکه زمان خود و حکومت اسلامى مبتنى بر ولایت فقیه را تا حدودى با معیارهاى مطرح شده در بیان و سیره مولا، هماهنگ نماییم در تمامى موارد نظرات امام راحل را همراه با سخنان امام على (ع) آورده ایم. تا روشن شود که این خلف صالح در ارائه تئورى (حکومت دینى) دقیقاً ملهم از آن سلف صالح خویش مى باشد و چیزى از پیش خود نیاورده است.

در واقع محتواى این مقاله بیانگر این حقیقت است که پشتوانه اصلى حکومت اسلامى مردمند. عوامل جلب رضایت آنان نیز یعنى (حل مشکل مردم)، (عدم سختگیرى و خشونت با آنها)، (تکریم و شخصیت دادن به مردم)، (ساده زیستى رهبران) و (رعایت حقوق مردم) مورد بحث قرار گرفته اند. تا بستر مناسب حمایت مردم از حکومتشان را ترسیم نموده و نیم نگاهى به مردم سالارى دینى در حکومت امام على (ع) را به نمایش گذاشته باشیم.

مردم پشتوانه اصلى حکومت اسلامى

یکى از عوامل اساسى در سامان یابى و بقاء حکومت دینى همراهى و همکارى توده مردم با حکومت مى باشد و همراهى حاصل نمى شود مگر اینکه حکومت در مسیر خدمت و تأمین رضایت مردم باشد. مردم سرمایه اصلى و پشتوانه بى بدیل حکومتند، آنها اساس جامعه اسلامى و تکیه گاه حکومت در مقابل دشمنان، بلکه در جمیع گرفتارى ها و مشکلات مى باشند على (ع) فرموده اند:

(… اِنَّما عِمادُ الدّینِ وَ جِماعُ المُسلِمینَ وَ العُدَّةُ لِلاَعْداءِ، الْعامَّةُ مِنَ الاُمَّة) (۳)

به درستى که ستون دین (آن چیزى که پایه دین روى دوش آن است) و اساس جامعه اسلامى و توشه جنگ علیه دشمنان، توده مردم هستند.

بر همین اساس مولا رمز اصل همراهى مردم را که همان تأمین رضایت آنهاست مورد اشاره قرار داده و خطاب به مالک مى فرمایند:

(… وَلْیَکُن اَحَبُّ الاُمورِ اِلَیکَ… اَجمَعُها لِرِضَى الرَّعیَّةِ) (۴)

چیزى باید پیش تو محبوبتر باشد که رضایت رعیت تو را بیشتر تأمین کند. (باید سعى کنى رضایت مردم را به دست آورى)

امام راحل عظیم الشأن نیز به این نکته اساسى توجه داشته و مکرر سفارش به خدمت و تأمین رضایت مردم مى نمود، او پشتیبانى ملت را رمز بقاء حکومت و این پشتیبانى را مبتنى بر جلب نظر مردم و تلاش در خدمتگزارى به آنها مى دانست لذا مى فرمود:

همه باید کوشش بکنید که رضایت مردم را جلب بکنید در همه امور… شما مطمئن باشید که در ایـن مشکلاتى که براى کشور ما پیدا شد… مشکلاتى بود که هر دولتى را، کمرش را خم مى کرد، اینکـه دولت ایستاده و به خوبى دارد عمل مى کند براى این است که مردم هستند، کمک مردم است. (۵)

على (ع) مى فرمایند:

مالک، اگر توده مردم به تو بد گمان شدند سریعاً عذر کارها و قصورات را اعلام و گمان ها را به خود نیکو کن … که این موجب رفاقت میان تو با مردم مى شود. (۶)

امام راحل نیز فرموده اند:

باید رفتارتان با مردم طورى باشد که هنگام مشکلات همین مردم مشکلاتتان را رفع کنند… باید کارى بکنید که ذائقه تلخى که مردم در گذشته از دیگران داشته اند به ذائقه شیرینى مبدل سازید که اگر چنان چه خداى نخواسته مشکلى برایتان پیدا شد همین (مردم) کوچه و بازار بیایند و مشکل شما را رفع کنند. (۷)

آنچه موجب بحران در ادامه بقاء حکومت مى گردد همانا جدا شدن مردم از حکومت و حاکمان و عدم حمایت از آنهاست. على (ع) این نکته را چنین متذکر شده اند:

(افَةُ المُلْکِ ضَعفُ الحِمایَةِ) (۸)

آفت و مشکل اساسى حکومت، ضعف حمایت مردم از حکومت مى باشد.

امام راحل نیز در وصیتنامه خویش به این موضوع پرداخته و فرموده اند:

همه شما به پشتیبانى ملت احتیاج دارید… اگر روزى از پشتیبانى آنها محروم شوید، شماها کنار گذاشته مى شوید… بنابراین حقیقت ملموس باید کوشش در جلب نظر ملت بنمایید و از رفتار غیر اسلامى، انسانى احتراز نمایید. (۹)

عوامل جلب رضایت مردم

۱ـ حل مشکلات مردم

حکومت هایى که یا از آغاز پشتوانه مردمى نداشته یا به تدریج بین آنها و مردم فاصله افتاده است حکومت هایى هستند که به جاى حل مشکل مسائل و مشکلات مردم صرفاً به وعده و وعید اکتفا مى کنند، کارهاى کوچک خود را بزرگ جلوه داده و با منت گذارى بر مردم خود را طلبکار مى دانند. آنـان در مواردى، بدون توجه به کشش مردم و خواست آنها به سیاست گذارى و تدابیرى دست مى زنند که روح اعتماد را بین خود و توده مردم از میان برده و زمینه اتکا به مردم در مشکلات حکومت را از بین مى برند.

على (ع) به مالک مى فرمایند:

بپرهیز از اینکه بر مردم منت گذارى و کار خودت را بزرگ جلوه دهى و اینکه وعده دهى و خلف وعده کنى چون خلف وعده خشم خدا و مردم را بر مى انگیزد (۱۰)

و بپرهیز از انجام کارى که مردم زمینه پذیرش آن را ندارند و وقت انجامش نیست (۱۱)

امام راحل فرموده اند:

جورى عمل بکنید که مردم از شما انتزاع این را بکنند که شما مى خواهید خدمت بکنید، باید ما از مرحله لفظ و شـعـار بیرون برویم و به مرحله عمل برسیم، وقتى مردم دیدند که شما در صدد خدمت به آنها هستید، طبیعى است که آنها هم به شما کمک بکنند. (۱۲)

اینکـه موفقیت یا شکست دولتى به ویژه دولت اسلامى به حل مشکلات مردم بستگى فراوان دارد امرى بدیهى است. پروفسور چارلز آدامز در مصاحبه اى در رابطه با موفقیت دولت اسلامى و آینده جهان اسلام گفته اند:

در ارتباط با آینده جهان اسلام باید بگویم دو عامل است که موفقیت یا شکست نهایى دولت هایى که خودشان را اسلامى مى نامند به آنها بستگى دارد: عامل نخست توانایى دولت مربوطه است در حل مشکلات ابتدایى مردم مانند غذا، بهداشت و دارو و درمان، مسکن، تعلیم و تربیت و برطرف کـردن ایـن گونه نارسایى هاى اجتماعى … اگر دولت ها بتوانند از پس این مشکلات برآیند و به نحوى مؤ ثر با آن برخورد کنند، موفق خواهند شد که پایه هاى حکومتى خود را محکم کنند و بـه عـنـوان عناصر ثابت و پایدار دنیاى مدرن درآیند… عامل دوم به نظر من رهبرى است. (۱۳)

ویل دورانت در تاریخ تمدنش آنجا که موفقیت هاى ناپلئون را بیان مى کند، علّت گرایش توده مردم به او را چنین بیان مى کند:

ناپلئون با تعرفه هاى حمایتى، مشکلات مالى صنایع فرانسه را حل … بیکـارى را با کارهاى عام المنفعه پر درآمد از بین برد. او توجه داشت که دستمزدها با قیمت ها متناسب باشد… تا آخرین سال هاى فرمانروایى ناپلئون، دستمزدها سریعتر از قیمت ها بالا رفت، طبقه کارگر در پیشرفت عمومى سهم بیشترى داشت و به ناپلئون افتخار مى کردند…. (۱۴)

مقام معظم رهبرى در یک سخنرانى پیرامون اصلاحات، آنجا که فروپاشى شوروى را متذکر شدند، فرمودند:

… عوامل فروپاشى در درون نظام شوروى وجود داشت و از آن عوامل دشمنشان بهترین استفاده را کرد. آن عوامل چه بود؟ فقر شدید اقتصادى، فشار بر مردم، اختناق شدید، فساد ادارى و بوروکراسى … (۱۵)



برچسب ها : ayatollah Khomeini ,  emam Khomeini ,  imam roohollah ,  Iranians leader ,  اقلیت سیاسی ,  امام ,  امام خمینی ,  امام روح الله ,  امام على ,  اندیشه های امام ,  اندیشه های امام خمینی در دانشگاه ها ,  اندیشه ی امام ,  ایدئولوژیك ,  بنیاد امام ,  بین المللی ,  تبیین اندیشه های امام ,  حقوق اقلیت ها ,  حكومت ,  دینی و مذهبی ,  دیدگاه امام ,  روح الله الموسوی ,  روح الله الموسوی الخمینی ,  متون دینی ,  مذهب اكثریت ,  مردم سالارى دینى در گفتار و كردار امام على (ع) و امام خمینى (ره﴾ ,  مردم سالاری دینی ,  مردم سالاری دینی و حقوق اقلیت ها در نظریه سیاسی امام خمینی ,  مصونیت اقلیت ها ,  مقام معظم رهبرى ,  نظام جمهوری اسلامی ,  مردم سالارى دینى در گفتار و کردار امام على (ع) و امام خمینى (ره﴾ ,